ಬೆಂಗಳೂರು, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿಟಿ’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ನಗರ, ಈಗ ಕಸದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ಎಸೆದು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಂಗಳೂರು ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಿತ (BSWML) ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಎಸೆಯುವವರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ‘ರಿಟರ್ನ್ ಗಿಫ್ಟ್’ ಕೊಡಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.
ಕಡೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ‘ರಿಟರ್ನ್ ಗಿಫ್ಟ್’ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಿಕೆ, ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು, ಮನೆ-ಮನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಸದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದವು. ಈಗ BSWMLನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕರೀಗೌಡ ಈ ‘ಕಡೆಯ ಅಸ್ತ್ರ’ವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಪದೇಪದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರೂ ಕೆಲವರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮ ಅವರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರ ಮನೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶ ಸಾರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾರ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ಗಳಿಗೆ ವಿಡಿಯೋ ದಾಖಲೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ನಗರದ 198 ವಾರ್ಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿರುವ ಮಾರ್ಷಲ್ಗಳಿಗೆ ಕಸ ಎಸೆಯುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ವಿಡಿಯೋ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ದಾಖಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಅವರ ಕಸವನ್ನು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮನೆ-ಮನೆ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ‘ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರ’ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
ಕಸದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕೇವಲ ಜನರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವೆಡೆ ಆಟೋ ಟಿಪ್ಪರ್ಗಳ ಕೊರತೆ, ಕಸ ಸಂಗ್ರಹದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರು, ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹ ವಾಹನಗಳು ತಲುಪದಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸದೇ ಜನರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸವಾಲು
ಕಸ ಎಸೆಯುವವರನ್ನು ಗುರ್ತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಲಿಸುವ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಕಸ ಎಸೆಯುವುದರಿಂದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಪ್ರತಿ ವಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ‘ನಿರಂತರ ಕಸ ಎಸೆಯುವವನನ್ನು’ ಗುರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು BSWML ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಳಪೆ ಸ್ಥಾನ
‘ಭಾರತದ ಟೆಕ್ ಹಬ್’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು, ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ತೋರಿದೆ. ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ದೇಶದ ಐದನೇ ಕೊಳಕು ನಗರ ಎಂದು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಇಂದೋರ್, ಸೂರತ್, ಮತ್ತು ನವಿ ಮುಂಬೈ ‘ಸೂಪರ್ ಸ್ವಚ್ಛ ಲೀಗ್’ಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಭೋಪಾಲ್, ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಗರಗಳು ‘ಭಾರತದ ಹೊಸ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರಗಳು’ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿವೆ.





