ಮುಂಬೈ: ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಖ್ಯಾತ ನಟ ಅರ್ಷದ್‌ ವಾರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮಾರಿಯಾ ಗೊರೆಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸದಂತೆ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೆಬಿ) ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಅಮಾಯಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಂತಹ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಈ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅರ್ಷದ್‌ ದಂಪತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಟ್ಟು 57 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೂ 1 ರಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅರ್ಷದ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾ ಅವರಿಗೆ ತಲಾ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
‘ಮುನ್ನಾಭಾಯ್‌ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್‌’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಂಜಯ್‌ ದತ್‌ ಸಹಚರನಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದ ಅರ್ಷದ್‌ ವಾರ್ಸಿ, ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರು ಸಾಧನಾ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ (ಈಗ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಬಿಯ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಷದ್‌ 41.70 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾ 50.35 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಷೇರು ವ್ಯವಹಾರ ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ 57 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 5 ಲಕ್ಷದಿಂದ 5 ಕೋಟಿ ರೂ.ವರೆಗಿನ ದಂಡವನ್ನು ಸೆಬಿ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಸಾಧನಾ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಹಗರಣ ಎಂದರೇನು?
ಸಾಧನಾ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯು 2022ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಷೇರು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಏರಿಸಿ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವು 1990ರ ದಶಕದ ಹರ್ಷದ್‌ ಮೆಹ್ತಾ ಷೇರು ಹಗರಣದ ಸಣ್ಣ ರೂಪಾಂತರವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. 2022ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಜುಲೈವರೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಬೆಲೆಯು ಶೇ. 360ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ‘ದಿ ಅಡ್ವೈಸರ್‌’ ಮತ್ತು ‘ಮನಿವೈಸ್‌’ ಎಂಬ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು ಸಾಧನಾ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಈ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ಈ ಕೃತಕ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಭಾರೀ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಬಿಯು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ: 1) ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ತಯಾರಿಸಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವವರು, 2) ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ ಕ್ರಿಯೇಟರ್ಸ್‌ (ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್‌ ಮೂಲಕ ಷೇರು ವಹಿವಾಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು), 3) ಪ್ರಾಫಿಟ್‌ ಮೇಕರ್ಸ್‌ (ಷೇರು ಬೆಲೆ ಗರಿಷ್ಠವಾದಾಗ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವವರು). ಅರ್ಷದ್‌ ವಾರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾ ಗೊರೆಟ್ಟಿಯವರನ್ನು ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ ಕ್ರಿಯೇಟರ್ಸ್‌ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಬಿಯ ಕ್ರಮಗಳು
ಸೆಬಿಯ ಈ ಕ್ರಮವು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಗರಣವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹರಡುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಷದ್‌ ವಾರ್ಸಿ ದಂಪತಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ದಂಡ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧವು, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
