ನವರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾದ ಇಂದು (ಅ.2, 2025) ವಿಜಯದಶಮಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ರಾಮ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದು ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಶಸ್ತ್ರಪೂಜೆ, ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ, ರಾಮಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶಮಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾವಣನು ಲಂಕಾದ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಾಗಿದ್ದು, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಲಂಕೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಾನರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಲಂಕೆಗೆ ತೆರಳಿ, ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಸತ್ಯದ ವಿಜಯವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯು ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು 10 ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಂಹರಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಶಾಂತಿ ತಂದಳು. ಈ ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ವಿಜಯದಶಮಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2025ರ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಶಮಿ ತಿಥಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರ ಸಂಜೆ 7:01ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರ ಸಂಜೆ 7:10ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಜಯ ದಶಮಿ ಮುಹೂರ್ತವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2:09ರಿಂದ 2:54ರವರೆಗೆ ಇದ್ದರೆ, ಪೂಜಾ ಮುಹೂರ್ತವು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:21ರಿಂದ 3:44ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ, ಶಮಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಗಳು
-
ಮಂತ್ರ ಪಠಣ: ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಶಮಿ ಪೂಜೆ: ಶಮಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಇದು ಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
-
ಹನುಮಾನ್ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ: ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 10 ಹಳದಿ ಚೆಂಡು ಹೂವುಗಳು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿ ಅಥವಾ ಹನುಮಾನ್ ದೇವರಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ.
-
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ: ತುಪ್ಪದ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ. ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಹ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
-
ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ವಿಧಾನ: ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಎಂಟು ಕಮಲದ ದಳಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ‘ಅಪರಾಜಿತಾಯ ನಮಃ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ದುರ್ಗಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ. ದೇವಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಯ ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಭೋಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಆರತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಚಂಡಿ ಪಾಠ ಅಥವಾ ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿ ಪಠಿಸಿ, ಹವನವನ್ನು ನಡೆಸಿ.
ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳು
-
ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳು: ಅಹಂಕಾರ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸಬಾರದು, ಇದರಿಂದ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
-
ತಾಮಸ ಆಹಾರ: ಮಾಂಸ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮದ್ಯದಂತಹ ತಾಮಸ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.
-
ಸೋಮಾರಿತನ: ಸೋಮಾರಿತನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಿ.
-
ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೃತ್ಯ: ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ.
ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ರಾವಣನ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳಿತಿನ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ದಿನವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಯಾಗಿ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹತ್ತನೇ ದಿನವಾದ ವಿಜಯದಶಮಿಯು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.
