ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಸಂಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. 1955ರ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಸ್ಸಿ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟಲ್ಲ. ಇದು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸಮಾಜದ ಮೂಲ ಘಟಕವಾದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದ ಮದುವೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ
ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7 ಮತ್ತು 8 ರ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ:
-
ಸಪ್ತಪದಿ ಅನಿವಾರ್ಯ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ (ಸಪ್ತಪದಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವೇ ಅಂತಿಮವಲ್ಲ: ಕೇವಲ ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ವಿವಾಹ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪುರಾವೆ (ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯ) ಇರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
-
ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಗತ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮದುವೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮದುವೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮದುವೆಯೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಮೋಜು-ಮಸ್ತಿಯಲ್ಲ
ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಅದ್ದೂರಿ ವಿವಾಹಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಮದುವೆಯೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವುದು, ತಿನ್ನುವುದು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಾರಂಭವಲ್ಲ. ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ. ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಈ ಪವಿತ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕರೆ ನೀಡಿದೆ.
ದಂಪತಿಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ವಿವಾಹದ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಚರಣೆಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಲಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮದುವೆಯು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ರಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಅನುಸಾರವೇ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
