ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿವೆ 6 ಸಂಘರ್ಷಗಳು! 3ನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯೇ? ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವೇನು?

21ನೇ ಶತಮಾನದ 3ನೇ ದಶಕ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಶೀತಲ ಸಮರದ ನಂತರ ಜಗತ್ತು ಕಂಡಿರದಷ್ಟು ಮಿಲಿಟರಿ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಈಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಇಡೀ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ತೃತೀಯ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ (World War 3) ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ, ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ನೇರ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‘ಬಹುಮುಖಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ’ (Multipolar Regional Conflicts) ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ರುವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಹಳೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿ ಇಂತಿದೆ:

1. ರಷ್ಯಾ–ಉಕ್ರೇನ್ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಯುದ್ಧ:

2022ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯುದ್ಧವು 2026ರಲ್ಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (NATO) ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದೆ. ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಬಂದರು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿವೆ.

• ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ಏನು?

ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು NATO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಘರ್ಷಣೆ ಎದುರಾಗುವ ಭೀತಿ ಇದೀಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ NATO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, NATO–ರಷ್ಯಾ ನೇರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕ್ಷಿಪಣಿ NATO ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ NATO ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾಳಿ ನಡೆದರೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ 2026ರ ಸಂಘರ್ಷ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು Council on Foreign Relations ನಡೆಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ–NATO ನೇರ ಘರ್ಷಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

2. ಅಮೆರಿಕ–ಇರಾನ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶಗಳು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ (Operation Epic Fury) ನಂತರ ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಧಗಧಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರತಿದಾಳಿಗಳು, ಹೌತಿ ರೆಬೆಲ್‌ಗಳ ಹಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಇಸ್ರೇಲ್, ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಯೆಮನ್‌ನ ಹೌತಿ ಪಡೆಗಳು, ಇರಾಕ್‌ನ ವಿವಿಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಇಂಧನ ಸಾಗಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತೈಲ ಬೆಲೆ → ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ → ಆಹಾರ ಬೆಲೆ → ಜಾಗತಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ → ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ

ಈ ರೀತಿಯ ಸರಪಳಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಅಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧವು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು.

3. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ – ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ – ಟರ್ಕಿ ಮೈತ್ರಿ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2026) ಮೆಕ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾದ ‘ಮೆಕ್ಕಾ ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ’ (Mecca Joint Defence Agreement) ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಪಡೆದಿದೆ. NATO ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ “ಒಬ್ಬರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ” ಎಂಬ ತತ್ವದಡಿ ಈ ಮೂರು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಂದಾಗಿವೆ.

• ಮೈತ್ರಿಯ ಹಿಂದಿನ ಗಣಿತವೇನು?

1. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ: ಅಪಾರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪತ್ತು (ಹಣ ಬಲ)
2. ಟರ್ಕಿ: ಸುಧಾರಿತ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಡ್ರೋನ್ ಉದ್ಯಮ (ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಲ)
3. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ: ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯ (ಸೇನಾ ಬಲ)

3 ದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕೈಗೊಂಡ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ “ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO” ಹುಟ್ಟಿದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಬದ್ಧತೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿಸಮತೋಲನದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸೂಚನೆ.

• ಈ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾತ್ರ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಈಗ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶ. ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಳಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಇದೆ. 2026ರ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 170 warheads ಎಂದು Reuters ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯಾವುದಾದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದೇ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿನಾಶವನ್ನು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸಬಹುದು.

4. ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು..? (Two-Front War Risk)

ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಈ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರವಾದ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಿವೆ: ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ. ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ “ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭಾರತ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ” ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಸ್ತವಾಂಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ ಊಹೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಚೀನಾ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಂಬಂಧ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿದೆ. ಚೀನಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು “all-weather” strategic partner ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಮುಖ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ತೈವಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಚೀನಾದ ಗಡಿ ವಿವಾದ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವ ಸಂವಹನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಲ್ಲೂ ಭಾರತವು ಗಡಿ ಶಾಂತಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಚೀನಾ ಕೂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ “generally stable” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಅಪಾಯ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಿಂದ ದಾಳಿ  ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಿಂತಲೂ, ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಇದನ್ನೇ ಸೈನಿಕ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ “two-front challenge” ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು.

• ಚೀನಾ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಜುಗಲ್‌ಬಂದಿ: ಚೀನಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಯ ಪರಿಣಾಮ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಭಾರತವು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಸೌದಿ, ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಇಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಟರ್ಕಿಯ ಸುಧಾರಿತ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. 

5. ಜಪಾನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಭೀತಿ:

ವಿಶ್ವದ ಹಲವೆಡೆ ಸಂಘರ್ಷಮಯ ಸನ್ನಿವೇಶ ಎದುರಾಗಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೆದರಿ ಜಪಾನ್ ತನ್ನ ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಸತತವಾಗಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕದಡುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜಪಾನ್‌ನ ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆದಿದೆ. 2ನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಣು ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ನಲುಗಿ ತನ್ನ ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೇ ಅಮೆರಿಕದ ಕೈಗೊಪ್ಪಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದ ಜಪಾನ್ ದೇಶ, ಇದೀಗ ಬರೋಬ್ಬರಿ 80 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಲಪಡಿಸಲು ಸುಮಾರು 8.8 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಯೆನ್ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ Defense Buildup Program ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2023–2027 ಅವಧಿಗೆ ಸುಮಾರು 43 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಯೆನ್ ವೆಚ್ಚದ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.

• ಜಪಾನ್ U ಟರ್ನ್ ಹೊಡೆಯಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?

1. ಚೀನಾದ ಸೈನಿಕ ಏರಿಕೆ
2. ತೈವಾನ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಆತಂಕ
3. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
4. ರಷ್ಯಾದ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ

ಜಪಾನ್‌ನ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಭದ್ರತಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಈಗಾಗಲೇ ಜಪಾನ್‌ನ ಸೈನಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ನಿರೋಧಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

6. ಇದು ಮೂರನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯೇ..?

ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನೇರವಾದ 3ನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ, ಆದರೆ ‘ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ವಾರ್’ (Proxy Wars) ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಯುದ್ಧಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:

1. ಪರಮಾಣು ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ (Nuclear Deterrence): ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾಗಳು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿವೆ. ನೇರ ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ವಿನಾಶ ಎಂಬ ಅರಿವು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಇದೆ.
2. ಆರ್ಥಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ: ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ ಚೀನಾ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
3. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಿತಿಗಳು: ಹೊಸದಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೈತ್ರಿಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಹೊರತು ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಸಾರುವುದಕ್ಕಲ್ಲ.

 ಜಗತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಹುಧ್ರುವೀಯ (Multipolar) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರದೆ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ತನ್ನ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು (Atmanirbharata) ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.