ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತನ್ನ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ ರಷ್ಯಾ ಮೂಲದ ಮಿಗ್-21 ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವು ಇಂದು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಈ ವಿಮಾನವು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಚಂಡೀಗಢದ ವಾಯುನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಿಗ್-21ಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಏರ್ ಚೀಫ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಎಪಿ ಸಿಂಗ್ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಮಿಗ್-21 ಬೈಸನ್ ವಿಮಾನವನ್ನು ಹಾರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಲೀಡರ್ ಪ್ರಿಯಾ ಶರ್ಮಾ ಮಿಗ್-21 ಹಾರಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಮಿಗ್-21, ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ (ಮ್ಯಾಕ್ 2) ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ‘ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್’ ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. 1965 ಮತ್ತು 1971ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಗಳು, 1971ರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧ, 1999ರ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು 2019ರ ಬಾಲಕೋಟ್ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಮಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಈ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಮಿಗ್-21, ವಿಶ್ವದ 4 ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60 ದೇಶಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದು ವಾಯುಯಾನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವಾಗಿದೆ.
1963ರಿಂದ ಭಾರತವು 1,200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಗ್-21 ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಚಂಡೀಗಢದ 12 ವಿಂಗ್ ವಾಯುನೆಲೆಯ 23ನೇ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ನ ಕೊನೆಯ ಮಿಗ್-21 ವಿಮಾನವು ಇಂದು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಅನಿಲ್ ಚೌಹಾಣ್, ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಉಪೇಂದ್ರ ದ್ವಿವೇದಿ, ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ದಿನೇಶ್ ಕೆ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವರು.
