ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ಸ್ ಡೇ ಅಂದಾಕ್ಷಣ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನೆನಪುಗಳು, ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿ ಕಥೆಗಳ ಅಂತ್ಯ ಸುಖಮಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಸಂಬಂಧಗಳು ‘ಮೋಸ’ ಅಥವಾ ‘ವಂಚನೆ’ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ಮುರಿದುಬೀಳುತ್ತವೆ. ಸಂಗಾತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಶ್ ಆಗುವುದು ಅಥವಾ ಮೋಸ ಮಾಡುವುದು ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತಜ್ಞರು ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಷ್ಠಾವಂತನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವೇ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್.
1. ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ (ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್): ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಮಟ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಮೆದುಳಿನ ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಖ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡದಾರಿ ಹಿಡಿಯಲು ಮೊದಲ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ (ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಹಾರ್ಮೋನ್): ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲೂ ಇದು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟ ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ (Risk-taking) ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ‘ಥ್ರಿಲ್’ ಅಥವಾ ಆನಂದವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಎರಡು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವ ಬದಲು ವಿಚಿತ್ರ ತೃಪ್ತಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಈ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಮೆದುಳನ್ನು ನಿಯಮ ಮುರಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಮನುಷ್ಯ ಕೇವಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಗೊಂಬೆಯಲ್ಲ. ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದರೂ, ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ (Will power) ಮನುಷ್ಯನಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಆಟಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಮಟ್ಟ ಏರಿಳಿತವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಮುರಿದುಹೋದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಗಾತಿಗೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಡುಗೊರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ನಿಷ್ಠೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಏನೇ ಹೇಳಿದರೂ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘನತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
