ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ಭಾರೀ ತೆರಿಗೆ: ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ?

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹2ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಇಂಧನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ತೆರಿಗೆ ಗಳಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ:

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಸದ್ಯ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಸರಾಸರಿ ₹103 ಇದ್ದರೆ, ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ₹90ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬೆಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಏನು? ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯು ಕೇವಲ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆ (ವ್ಯಾಟ್), ಡೀಲರ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ.

ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ (ಬೆಂಗಳೂರು):

• ಮೂಲ ಬೆಲೆ: ಸರಾಸರಿ ₹52.84/ಲೀಟರ್
• ಕೇಂದ್ರದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ: ₹21.90/ಲೀಟರ್ (ಇತ್ತೀಚಿನ ₹2 ಏರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ₹13/ಲೀಟರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ, ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಂಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ₹21.90 ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ)
• ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಟ್: ₹15.40/ಲೀಟರ್ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಶೇ.25.92%ರಷ್ಟಿದೆ)
• ಡೀಲರ್ ಕಮಿಷನ್: ₹4.39/ಲೀಟರ್
• ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳು: ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಶುಲ್ಕಗಳು (ಸರಾಸರಿ ₹8-10/ಲೀಟರ್)

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, 1 ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ (ಕೇಂದ್ರ + ರಾಜ್ಯ) ಸುಮಾರು ₹37.30 ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ₹103ರ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.36ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಡೀಸೆಲ್‌ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ (ಬೆಂಗಳೂರು):

• ಮೂಲ ಬೆಲೆ: ಸರಾಸರಿ ₹46/ಲೀಟರ್
• ಕೇಂದ್ರದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ: ₹17.80/ಲೀಟರ್ (ಇತ್ತೀಚಿನ ₹2 ಏರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ₹10/ಲೀಟರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ, ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಂಕಕ್ಕೆ ₹17.80 ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ)
• ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಟ್: ₹11.50/ಲೀಟರ್ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಶೇ.16.65%)
• ಡೀಲರ್ ಕಮಿಷನ್: ₹3.50/ಲೀಟರ್
• ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳು: ₹6-8/ಲೀಟರ್

ಡೀಸೆಲ್‌ನಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು ₹29.30 ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ₹90ರ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.32ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ತೆರಿಗೆಯ ರಚನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇಂಧನದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಭಾರೀ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಆದಾಯವನ್ನು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ $60ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದರೂ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈ ಲಾಭವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸದಿರುವುದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ₹13/ಲೀಟರ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ₹10/ಲೀಟರ್ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ಶೇ.25.92% ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ಶೇ.16.65% ವ್ಯಾಟ್ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗೆ.