ದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಪಾವತಿಗಳು ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಸುಲಭವಾಗಲಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ತನ್ನ ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (ಯುಪಿಐ) ಅನ್ನು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ತ್ವರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ (ಟಿಪ್ಸ್) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯೂರೋ ವಲಯದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು (ಕ್ರಾಸ್-ಬಾರ್ಡರ್ ರೆಮಿಟನ್ಸ್) ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿವೆ.
ಆರ್ಬಿಐ ಮತ್ತು ಎನ್ಪಿಸಿಐ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎನ್ಐಪಿಎಲ್) ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಇಸಿಬಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಟಿಪ್ಸ್ ಯೂರೋಸಿಸ್ಟಮ್ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ತ್ವರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಯೂರೋ ವಲಯದ 19 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯರು ಯೂರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು. ಇದು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಲಿದೆ.
ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕಗಳು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯುಪಿಐ-ಟಿಪ್ಸ್ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು. ಯುಪಿಐಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎರಡು-ಅಂಶದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ (ಟು-ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಆಥೆಂಟಿಕೇಶನ್) ಮತ್ತು ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಭದ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐಯ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಏಕೀಕರಣ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಯುಪಿಐಯನ್ನು ಯುಎಇ, ಸಿಂಗಪುರ್, ಭೂತಾನ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಯುಪಿಐ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸರಳ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇಂದು ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾವತಿ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. 2025ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ₹24.03 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 18.39 ಬಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
ಯುಪಿಐಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು
1 ಸರಳತೆ: ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್ಪೇ ಅಥವಾ ಪೇಟಿಎಂನಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬಹುದು.
2 ವೇಗ: ವಹಿವಾಟುಗಳು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
3 ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ವೈರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕ.
4 ಸುರಕ್ಷತೆ: ಪಿನ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳು ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
