ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ “ಒಂಟಿತನ” ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರೇ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಒಂದು ನೋವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಒಂಟಿತನವು ಧೂಮಪಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ತನಕ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಜನರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ತನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ 50 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದ ಘಟನೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ನಿವೃತ್ತ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಕೆ, “ನನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ್ದಳು. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಜೀವ ಉಳಿಯಿತು.
ಮೆನೋಪಾಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಕಿರಿಕಿರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದವರು ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ “ಅತಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತೀಯಾ” ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಗರ್ಭಪಾತ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು, ತನ್ನ ನೋವಿಗಿಂತಲೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾಗಿದ್ದು, ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ, ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಕಷ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 15-34 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಮಾಜ ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸದೇ ಇರುವುದು. ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಸಹಿಸುತ್ತಾ “ಬಲವಾಗಿರಬೇಕು” ಎಂಬ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೂ ಹಲವಾರು ಇವೆ. ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊರತೆ, “ಇದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬರಲು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ “ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದು”. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ನೀಡಬೇಕು. ಯೋಗ, ವಾಕಿಂಗ್, ಹೊಸ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರುವುದು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸುವುದು. ಇವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವಾದರೂ ಮನಸ್ಸು ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗಾದರೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬರವಣಿಗೆ, ಓದು, ಸಂಗೀತ ಮುಂತಾದ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವೆಮದರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಆಲೋಚನೆ ಹೊಂದಿರುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಚೆಯೇ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
