ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್/ಪ್ಯಾರಿಸ್: ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿರುವ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (US Iran Peace Deal) ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಬಘೈ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ (Donald Trump) ಅವರು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಈಗ ವಿರಾಮ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, 14 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರನ್ (Emmanuel Macron) ಅವರ ಜೊತೆಗಿನ ಔತಣ ಕೂಟದ ವೇಳೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಾಳೆ (ಶುಕ್ರವಾರ) ಜಿನೇವಾದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲೇ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಈ ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮವು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಶಾಂತಿ ಕಾತುರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ 14 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ನಿಯಮಗಳ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಇನ್ನೂ 60 ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
ಒಪ್ಪಂದದ 14 ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
-
ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿಲುಗಡೆ: ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಕೂಡಲೇ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿವೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಲೆಬನಾನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಗೌರವ: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಪರಸ್ಪರರ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಸ್ಪರರ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
-
60 ದಿನಗಳ ಮಾತುಕತೆ: ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದ ತಲುಪಲು ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
-
ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವು: ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧದ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವಾಗಲಿದ್ದು, ಇರಾನ್ ಕ್ರಮೇಣ ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಡಗು ಸಂಚಾರ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಂತೆಗೆತ: ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಮಿಲಿಟರಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಹೇಳಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಓಮನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ 60 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು.
-
ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರ್ವಸತಿ: ಇರಾನ್ನ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (28,350 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
-
ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರವು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ, IAEA ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ವಿಧಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಮೆರಿಕ ಒಪ್ಪಿದೆ.
-
ನಿರ್ಬಂಧ ಸಡಿಲಿಕೆ ಮಾತುಕತೆ: ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ತಕ್ಷಣ ಮಾತುಕತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದ ತಲುಪಲು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಇಚ್ಛೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
-
ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಬೇಡ: ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಂದ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವುದು.
-
ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಮಾಣು ಅಗತ್ಯ: ಇರಾನ್ನ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಮಾಣು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿದೆ.
-
ತೈಲ ರಫ್ತಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ: ನಿರ್ಬಂಧ ತೆರವಾಗುವವರೆಗೆ ಇರಾನಿನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ.
-
ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ: ಇರಾನ್ನ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು.
-
ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಒಪ್ಪಂದದ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಬದ್ಧತೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.
-
UNSC ಅನುಮೋದನೆ: ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (UNSC) ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿ
