ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಜಲಮಾರ್ಗವಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ (Hormuz Strait) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಉದ್ವಿಗ್ನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ (Iran) ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುವುದು ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದೆ.
ಒಮನ್ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಆಕ್ಷೇಪ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಮನ್ (Oman) ದೇಶವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ (IMO) ಸೇರಿ ತನ್ನ ತೀರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಈ ನಡೆಗೆ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಇರಾನ್, ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಾನು ಒಪ್ಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಹಡಗುಗಳು ಚಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸೈನ್ಯದ (IRGC) ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದೆ.
ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಕಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅರಾಗ್ನಿ (Abbas Araghchi) ಅವರು ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, “ಇರಾನ್ ಸೂಚಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಹೊಸ ದಾರಿ ಹುಡುಕಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಖಡಕ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಹೂಡಿದ್ದ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದು, ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಮುಖಾಮುಖಿ
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಅಮೆರಿಕ ಸೇನೆಯು ಇರಾನ್ನ ಹತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಕೂಡ ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದೆ.
ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಕೇವಲ 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿರುವ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ (LNG) ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 20%) ವ್ಯಾಪಾರವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದನ್ನು ‘ವಿಶ್ವದ ತೈಲ ನಾಳ’ (World’s Oil Artery) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರಾನ್ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇರಾನ್ನ ಅಂತಿಮ ನಿಲುವು
ಜಲಸಂಧಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಇರಾನ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರೆಗೆ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಕನಸು ನನಸಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ನ ಉನ್ನತ ನಾಯಕತ್ವ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ತೈಲ ಸಾಗಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇರಾನ್ ಮಾತ್ರ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭೀತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ.





