ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದು, ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ತನ್ನ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ. ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಜುಲೈ 2ರ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ನೇಮಕಾತಿ ಸೂಚನೆಗಳು, ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಐವತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಇನ್ನು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗ ಹಲವರು ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದೊಂದೇ ಹಂತವಾಗಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಪತ್ರ, ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ, ತ್ವರಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಸೇವೆಯು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.
ಯಾಕೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಸೇವೆ ಅಂತ್ಯ?
ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 2011-12ರಲ್ಲಿ 244.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದ ನೋಂದಾಯಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2019-20ರಲ್ಲಿ 184.6 ಮಿಲಿಯನ್ಗೆ ಇಳಿದು, 25%ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಖಾಸಗಿ ಕೊರಿಯರ್ ಸೇವೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. 1986ರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ನಿಖರತೆ, ವಿತರಣಾ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.
ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಾದ ವಿತರಣಾ ರಸೀದಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ವಿಳಾಸ-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಳು ಈಗ ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವೇಗವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಇದರ ದರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ದರಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಚಿಂತೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಶುಲ್ಕ 25.96 ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ 20 ಗ್ರಾಂಗೆ 5 ರೂಪಾಯಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ 50 ಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಪಾರ್ಸೆಲ್ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 41 ರೂಪಾಯಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 20-25%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಹನ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ರೈತರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಹೊಸ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
