ನವದೆಹಲಿ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳ ಪ್ರಸರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಮೆಟಾ ತನ್ನ ಕಂಟೆಂಟ್‌ ಶಿಫಾರಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳ ಕಂಟೆಂಟ್‌ ಅತಿಯಾಗಿ ತಲುಪದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY) ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಕಂಟೆಂಟ್‌ ಪ್ರಸರಣದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ನೋಡುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು, ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ರೀಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಗಳು ಪದೇಪದೇ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇತರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಟೆಂಟ್‌ ಶಿಫಾರಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಾರಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೆಟಾಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ವಿಚಾರವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹರಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೆಟಾಗೆ ನೀಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೂಚನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ SIR ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಚನೆ ಹೊರಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಎರಡರ ನಡುವೆ ನೇರ ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ, ಎಡಿಟ್‌ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌ಗಳ ನೈಜತೆ, ದಿನಾಂಕ, ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆಳೆಯುವ, ತಿರುಚಿದ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಚಾರ ಸಿಗದಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಹಾಗೂ ಕಂಟೆಂಟ್‌ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮೆಟಾಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸೂಕ್ತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದೂ ಈ ಸೂಚನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಸೂಚನೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಆದೇಶವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ತಿರುಚಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಉಳಿಸುವುದರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಸೂಚನೆಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಳ ಶಿಫಾರಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರೇಕ್‌ ಬೀಳಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ, ತಿರುಚಿದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಸಾರ ಸಿಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮೆಟಾದ ಶಿಫಾರಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವಿವರಣೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
