ಬೆಂಗಳೂರು: ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಐದನೇ ದಿನ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಐದನೇ ರೂಪವಾದ ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾತೃತ್ವ, ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಪೂಜೆಗೆ ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ದೇವಿಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.
2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು ಗುರುವಾರ ಶಾರದೀಯ ನವರಾತ್ರಿಯ ಐದನೇ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಶೇಷತೆ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಐದನೇ ದಿನದ ಬಣ್ಣ ಯಾವುದು?
ನವರಾತ್ರಿಯ ಐದನೇ ದಿನದ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. ಈ ಬಣ್ಣವು ಜ್ಞಾನ, ಸಂತೋಷ, ಆಶಾವಾದ, ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ದೇವಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವಿದ್ದು, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರಬಹುದು.
ಯಾರು ಈ ಸ್ಕಂದಮಾತೆ?
ಸ್ಕಂದಮಾತೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ರೂಪವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪುತ್ರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಸ್ಕಂದ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಕಂದನ ತಾಯಿಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಪಾರ್ವತಿಯ ಈ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸ್ಕಂದಮಾತೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯು ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳಿರುವುದೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಈ ರೂಪವು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತಾರಕಾಸುರನ ಉಪಟಳದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರು. ಶಿವನ ಪುತ್ರನಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಾರಕಾಸುರನ ಸಂಹಾರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ದೇವತೆಗಳು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪುತ್ರನ ಜನನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.
ನಂತರ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಜನಿಸಿದನು. ಬೆಳೆದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದನು. ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ತಾಯಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಕಂದಮಾತೆ ಎಂದು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಗೆ ಯಾವ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು?
ನವರಾತ್ರಿಯ ಐದನೇ ದಿನ ಸ್ಕಂದಮಾತೆಗೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶುಭವೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಪಾಯಸ ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನೂ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬಹುದು.
ದೇವಿಗೆ ಕಮಲ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹೂವುಗಳು, ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ನವರಾತ್ರಿಯ ಐದನೇ ದಿನ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಈ ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
- ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ.
- ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ.
- ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಹೂವು, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ.
- ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ.
- ದೇವಿಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸಿ.
- ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತು ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ.
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಮಂತ್ರ:
“ಓಂ ದೇವಿ ಸ್ಕಂದಮಾತಾಯೈ ನಮಃ”
ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸುವುದು ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯನ್ನು ಮಾತೃತ್ವ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಮಕ್ಕಳ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತರು ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೋರುತ್ತಾರೆ.
