ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಶುಕ್ರವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಆಚರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನನ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಥುರಾದಲ್ಲಿ ದೇವಕಿ ಮತ್ತು ವಸುದೇವರ ಎಂಟನೇ ಮಗನಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನಿಸಿದನು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಥುರಾದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಕಂಸನಿಗೆ ದೇವಕಿಯ ಎಂಟನೇ ಮಗನಿಂದ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ದೇವಕಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಸ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಆದರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ವಸುದೇವನು ಶಿಶು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ನಂದ ಮತ್ತು ಯಶೋದೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದನು. ಮುಂದೆ ಕೃಷ್ಣನು ಕಂಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ.
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಭಕ್ತರು ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ ವ್ರತದ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಫೋಟೋವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನನದ ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು ನಿಶಿತ ಕಾಲದ ಪೂಜೆಗೆ ರಾತ್ರಿ 11:57ರಿಂದ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12:43ರವರೆಗೆ ಸಮಯವಿದೆ ಎಂದು ಪಂಚಾಂಗ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ, ಚಂದನ, ಹೂವು, ತುಳಸಿ ದಳ, ಧೂಪ-ದೀಪ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆರತಿ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತೊಟ್ಟಿಲು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಣ್ಣು, ಹಾಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ರತದ ನಂತರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪಾರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯದ ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಹಿ ಹಂಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ತಂಡವಾಗಿ ಮಾನವ ಪಿರಮಿಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೇಲಿರುವ ಮೊಸರು ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಕ್ತಿ, ಧರ್ಮ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂದೇಶ ಸಾರುವ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಹಬ್ಬವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಕ್ತರ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮನೆ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
