ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ರಕ್ಷಣೆ ಏನಾಯ್ತು..? ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಯಾಕಿಷ್ಟು ತಡವಾಯ್ತು?

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಸುಮಾರು 10,000 ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಕರೆತರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 1,500-2,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಯ್ದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಭೂಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಮೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಸವಾಲಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಗತಿ

ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಜೂನ್ 17ರಂದು, ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನಿಂದ 110 ಭಾರತೀಯರ ತಂಡ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಉರ್ಮಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಭೂಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಅರ್ಮೇನಿಯಾವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗುಂಪು ಜೂನ್ 18ರಂದು ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಸುಮಾರು 600-700 ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಇರಾನ್‌ನ ಕೋಮ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯು ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ತುರ್ತು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಲ್ಪ್‌ಲೈನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.

ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು

ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ “ಆಪರೇಷನ್ ಗಂಗಾ” ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 22,000 ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಏರ್‌ಲಿಫ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ ಭಾರತ, ಇರಾನ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು “ಆಮೆನಡಿಗೆ”ಯಂತೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

1. ವಾಯುಮಾರ್ಗದ ಮಿತಿಗಳು: ಇರಾನ್‌ನ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೊಡಕಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ 16 ವಿಮಾನಗಳ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರೆತರುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

2. ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಅಡೆತಡೆಗಳು: ಇರಾನ್‌ನ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡುವುದು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಸಾಧ್ಯ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಾರ್ಗವು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತವು ಅರ್ಮೇನಿಯಾದಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ, ಇದು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

3. ಸೀಮಿತ ಸಾರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಗಳು: ಇರಾನ್‌ನ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

4. ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ: ಭಾರತವು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥ ನಿಲುವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸಮತೋಲನವು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಲುಕಿರುವ ಭಾರತೀಯರು

ಇರಾನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ, ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸುಮಾರು 26,000 ಭಾರತೀಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಒಂದು ತಂಡ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ವಕ್ತಾರ ನಟರಾಜ್ ಗೌಡ ಸೇರಿದಂತೆ, ಟೆಲ್ ಅವೀವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದು, 2-3 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಾಪಸಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು

ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಾಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೈಲ ಆಮದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ತುರ್ತು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.