ಬೆಳಗಾವಿ, ನವೆಂಬರ್ 15, 2025: ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೂತರಾಮನಹಟ್ಟಿ ಬಳಿಯ ಕಿತ್ತೂರುರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕಿರು ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ 28 ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ನಿಗೂಡವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿರುವ ಭೀತಿಯ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಈ ದುರಂತವು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಮೊನ್ನೆ 8 ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ 20 ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು ಸತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಾವುಗಳು ವಿಷಪ್ರಾಶನದಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆಯೇ, ಫುಡ್ ಪಾಯ್ಜನಿಂಗ್ನಿಂದಾಗಿ ತಗುಲಿರುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯೇ ಕಾರಣವೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಬಿ. ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಿಂಕೆಗಳು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಮೃಗಾಲಯದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ಹರಡದಂತೆ ಮುಂಜಾಗೃತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿತ್ತೂರುರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕಿರು ಮೃಗಾಲಯವು ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 12 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಭೂತರಾಮನಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 31.68 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 1989ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಮೃಗಾಲಯವು ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿ, ಲಯನ್, ಲೆಪಾರ್ಡ್, ಬೇರ್, ವೈಟ್ ಪೀಕಾಕ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ 28 ಜಿಂಕೆಗಳು (ರಾಬರ್ ಮನ್ಕಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗುರ್ ಸೀಸ್) ಅಸಹಜವಾಗಿ ಸತ್ತಿವೆ. ಮೊನ್ನೆ ಸಂಜೆ 8 ಜಿಂಕೆಗಳು ಚಂಚಲತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಉಬ್ಬರ, ಶ್ವಾಸಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊರೆಯುವಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 20 ಜಿಂಕೆಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಗೂಡವಾಗಿ ಸತ್ತಿವೆ.
ಮೃಗಾಲಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜಿಂಕೆಗಳು ಆಹಾರ ಸಮಯದ ನಂತರ ತೀವ್ರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಸತ್ತಿವೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಾವು. ನಾವು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೃಗಾಲಯದ ವೆಟ್ರಿನರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೋಸ್ಟ್ಮಾರ್ಟಮ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ವೈರಸ್ ತಗುಲಿರುವ ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಬಿ. ಖಂಡ್ರೆ, ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಈ 28 ಜಿಂಕೆಗಳ ಸಾವು ಆತಂಕದ ವಿಷಯ. ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾವುಗಳು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಸಚಿವರು, ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಇರಲಿದ್ದಾರೆ. ಸೇರಲಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ಕಲುಷಿತ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಸೋಂಕು ಬಂದಿದೆಯೇ, ಬೆಕ್ಕು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಹರಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಚಿವರು ಮೃಗಾಲಯದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ಐಸೋಲೇಷನ್ ವಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಮೃಗಾಲಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಇತರ ಮೃಗಾಲಯಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿದ್ದು, ಸಂಕ್ರಮಣ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ 5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕಿರು ಮೃಗಾಲಯವು 2025ರಲ್ಲಿ 2.6 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ರೆಪ್ಟೈಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ರೊಕೊಡೈಲ್ ಎನ್ಕ್ಲೋಝರ್ ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೂಸ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸೀಮಿತ ಬಜೆಟ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಕಲುಷಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಠ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
