ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೈದಿಗಳ ದುಡಿಮೆಗೆ ‘ಆರ್ಥಿಕ ಬರ’: ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದಿನಗೂಲಿ ಹಣಕ್ಕೆ ತಡೆ

ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೈದಿಗಳು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗೂಲಿ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 615 ರೂಪಾಯಿಗಳಂತೆ ಮಾಸಿಕ 18 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದುಡಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದರೂ, ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದೇ ತಡೆಹಿಡಿದಿದೆ.

ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬರ ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 33 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದು, ಈ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೈದಿಗಳು ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧಗಳಾದ ಕೊಲೆ, ದರೋಡೆ, ಸುಲಿಗೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ, ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದುಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಈ ಶ್ರಮದಾನವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ತರಬೇತಿ, ಅರೆ ಕುಶಲ, ಕುಶಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಶಲ. ರಾಜ್ಯದ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ 1288 ಕೈದಿಗಳು ದಿನಗೂಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರಪ್ಪನ ಅಗ್ರಹಾರ ಕೇಂದ್ರವೂ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಕೈದಿಗಳು ಅಡುಗೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕಾವಲು, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕುಶಲ ಪ್ರವರ್ಗದ ನಾಲ್ವರು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 615 ರೂಪಾಯಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾಸಿಕ ಸರಾಸರಿ 18,450 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ರಜಾ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಜೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರಂತೆ ಕೂಲಿ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಡುಗೆ ವಿಭಾಗದ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ವರ್ಷದ 365 ದಿನಗಳೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೂಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕೈದಿಗಳ ದಿನಗೂಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಧನ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿ ಹಣ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನಿಷ್ಠ 175 ರಿಂದ 250 ರೂಪಾಯಿಗಳ ದಿನಗೂಲಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ದಿನಗೂಲಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೂ, ಇದುವರೆಗೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.

ಕೈದಿಗಳ ವಿವರ: ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ 399, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಲ್ಲಿ 421, ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ 140, ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 176, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ 125 ಮತ್ತು ಇತರೆಯಲ್ಲಿ 27 ಕೈದಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಸನದ ಮಾಜಿ ಸಂಸದ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪ್ರವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ರಜಾ ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅವರಿಗೂ ಕೂಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ದಿನಗೂಲಿ ಪ್ರವರ್ಗಗಳು: ತರಬೇತಿ – 524 ರೂಪಾಯಿ, ಅರೆ ಕುಶಲ – 548 ರೂಪಾಯಿ, ಕುಶಲ – 615 ರೂಪಾಯಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಶಲ – 663 ರೂಪಾಯಿ. ವೆಚ್ಚದ ವಿವರ: ತರಬೇತಿ ಪ್ರವರ್ಗದ 1194 ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ 1,87,69,680 ರೂಪಾಯಿ, ವಾರ್ಷಿಕ 22,52,36,160 ರೂಪಾಯಿ. ಅರೆ ಕುಶಲದ 90 ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ 14,79,600 ರೂಪಾಯಿ, ವಾರ್ಷಿಕ 1,77,55,200 ರೂಪಾಯಿ. ಕುಶಲದ 4 ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ 73,800 ರೂಪಾಯಿ, ವಾರ್ಷಿಕ 8,85,600 ರೂಪಾಯಿ. ಒಟ್ಟು ಮಾಸಿಕ 2,03,23,080 ರೂಪಾಯಿ, ವಾರ್ಷಿಕ 24,38,76,960 ರೂಪಾಯಿ.