ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳು
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಖಾತೆದಾರರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಹಣವನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ:
- ನಾಮಿನಿ ಮೂಲಕ: ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸರಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕು.
- ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ: ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿಲ್ (Will) ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Succession Certificate) ಇದ್ದರೆ, ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ನಾಮಿನಿ ಇಲ್ಲದೆ (ರೂ. 5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ): ಯಾವುದೇ ನಾಮಿನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಖಾತೆದಾರರ ಮರಣದ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಾಮಿನಿ ಇದ್ದರೆ ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ನಾಮಿನಿ ಇದ್ದರೆ, ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
- ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಫಾರ್ಮ್ SB-84 ಪಡೆದು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ.
- ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ (Death Certificate) ಮೂಲ ಅಥವಾ ಜೆರಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
- ನಾಮಿನಿಯ KYC ದಾಖಲೆಗಳಾದ ಆಧಾರ್, ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್, ವಿಳಾಸ ಪುರಾವೆ, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ.
- ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹಣವನ್ನು ನಾಮಿನಿಯ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುವುದು.
ನಾಮಿನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಲೈಮ್
ನಾಮಿನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು:
- ಮೃತರ ವಿಲ್ (Will) ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Succession Certificate).
- ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಜೆರಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿ.
- ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ KYC ದಾಖಲೆಗಳು (ಆಧಾರ್, ಪ್ಯಾನ್, ವಿಳಾಸ ಪುರಾವೆ).
- ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್ (ಫಾರ್ಮ್ SB-84) ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
ರೂ. 5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ, ಖಾತೆದಾರರ ಮರಣದ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು. ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಹಣವನ್ನು ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಮಿನೇಷನ್ನ ಮಹತ್ವ
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ನಾಮಿನೇಷನ್ ಇದ್ದರೆ, ಖಾತೆದಾರರ ಮರಣದ ನಂತರ ಹಣವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾತೆದಾರರು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್ SB-36 ಬಳಸಿ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಕ್ಲೈಮ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಸಲಹೆ
- ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿ.
- ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಕ್ಲೈಮ್ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
- ವಿಳಂಬವಾದರೆ ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.
- ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ವೆಬ್ಸೈಟ್ www.indiapost.gov.in ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಗತ್ಯ ಫಾರ್ಮ್ಗಳನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ.
