ಟೆಹ್ರಾನ್: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಡೇರುವವರೆಗೆ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮರುಆರಂಭಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಾಕರ್ ಖಾಲಿಬಾಫ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಕಳುಹಿಸಿರುವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಈ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ‘ನೂರ್ನ್ಯೂಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವ ಅಮೆರಿಕ–ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ನಿಲುವಿಗೆ ಇರಾನ್ ಅಸಮಾಧಾನ
ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಾಕರ್ ಖಾಲಿಬಾಫ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಮಾತುಕತೆ ತಂತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮುಂದೆ ಅಮೆರಿಕ ನೀಡುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರರ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರರ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಖಾಲಿಬಾಫ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಏಳು ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ಪಟ್ಟು
ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಮಧ್ಯಂತರ ಮಾತುಕತೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ‘ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರ’ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಏಳು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಖಾಲಿಬಾಫ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಡೇರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇರಾನ್ನ ನಿಲುವು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ವಿಧಿಸಿರುವ ಏಳು ಷರತ್ತುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ವ್ಯಾಪಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಂಧನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಗ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧ ಉಂಟಾದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತವೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.





