ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮನೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪೆಂಡಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಹಳ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನನ್ನು ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2026ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, ಸೋಮವಾರ ಅಂದರೆ ನಾಳೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯಂದು ಆಚರಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಭಕ್ತರು ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧತೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ 2026: ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು
2026ರ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 11:20ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:48ರವರೆಗೆ ಶುಭ ಸಮಯವಿದೆ ಎಂದು ಪಂಚಾಂಗ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 2 ಗಂಟೆ 28 ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, 2026, ಸೋಮವಾರ
ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2026, ಶುಕ್ರವಾರ
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಏಕೆ ನೋಡಬಾರದು?
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಬಾರದು ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ‘ಮಿಥ್ಯಾ ದೋಷ’ ಉಂಟಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಅಥವಾ ಅಪವಾದ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ನೈವೇದ್ಯ ಯಾವುದು?
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮೋದಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.
ಮೋದಕ: ಗಣೇಶನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಕ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವಲಕ್ಕಿ: ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.
ಅರಳು: ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಅರಳು ಅಥವಾ ಅರಳಿಟ್ಟನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಕಬ್ಬು: ಕಬ್ಬಿನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಮಂಗಳಕರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹುರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು: ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸಿದ ಹುರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಹಣ್ಣುಗಳು: ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಒಣ ಕೊಬ್ಬರಿ: ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೂರವಾಗಿ ಆದಾಯದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಣ ಕೊಬ್ಬರಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಗಿ: ಸಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಗಣಪತಿಗೆ ರಾಗಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಎಳ್ಳು: ಶನಿ ಸಂಬಂಧಿತ ದೋಷಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಬೆಳವಲ ಹಣ್ಣು: ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಲಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಳವಲ ಹಣ್ಣನ್ನು ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕೇ?
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಉಪವಾಸ ಅಥವಾ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉಪವಾಸದ ವಿಧಾನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಗುರವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ರತ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ತಿಲಕರ ಕೊಡುಗೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರ ಪಾತ್ರವೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. 1893ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಪರಂಪರೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು.
ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಪೂಜೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ತಿಲಕರು ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು, ಭಾಷಣಗಳು, ಭಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೂಡಿಸಲು ಈ ಉತ್ಸವ ನೆರವಾಯಿತು.
ನಂತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮಂಡಳಿಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ದೊಡ್ಡ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ, ಮೆರವಣಿಗೆ, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸವ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಮುಂಬೈ, ಪುಣೆ, ನಾಗಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
10 ದಿನಗಳ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಉತ್ಸವವು ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಒಂದೂವರೆ ದಿನ, ಮೂರನೇ ದಿನ, ಐದನೇ ದಿನ, ಏಳನೇ ದಿನ ಅಥವಾ ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಗಣೇಶನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನದಿಂದ ವಿಘ್ನಗಳು ದೂರವಾಗಲಿ, ಜ್ಞಾನ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.





