ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು 2026ಕ್ಕೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. ಈ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವೈಫಲ್ಯಗಳು, ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೂ ಭಾರತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
-
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (UPI) ಜಗತ್ತೇ ಮೆಚ್ಚುವಂತೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ತಲುಪಿದೆ.
- ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳು, ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ದಾಖಲೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ.
- ಬಡವರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ (ಉಚಿತ ಮನೆ), ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (ಉಚಿತ ಗ್ಯಾಸ್), ಮತ್ತು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು) ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿವೆ.
- ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಜಿ-20 ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವನಿ ಬಲವಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ: ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370 ರದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಆಯುಧಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ (ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ) ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ.
-
ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ವೈಫಲ್ಯಗಳು
- ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆ: ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
- ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ದಿನೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನದ ವೆಚ್ಚ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.
- ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ಹಿನ್ನಡೆ: 2016ರ ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣ (ಡಿಮಾನಿಟೈಸೇಶನ್) ಕಪ್ಪು ಹಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿತು.
- ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ರೈತರ ಆದಾಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಭರವಸೆ ಈಡೇರಿಲ್ಲ. ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು.
-
ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಣೆ: ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆದು, ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹಣ ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಖಾತೆಗೆ (DBT) ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
- ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಚಿತ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ದೇಶದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಪಡಿತರ ನೀಡಿದ್ದು ಸಮಾಧಾನ ತಂದಿದೆ.
- ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆ (GST): ‘ಒಂದೇ ದೇಶ, ಒಂದೇ ತೆರಿಗೆ’ ನಿಯಮದಡಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ದೇಶದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
-
ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ: ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
- ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ: ಸಿಬಿಐ, ಇಡಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಂತಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಬಲವಾಗಿವೆ.
- ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕುಸಿತ: ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ ಕುಸಿದಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳಿವೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ: ದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತರು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೋದಿ ಆಡಳಿತದ ಒಟ್ಟು ಚಿತ್ರಣ
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ 12 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವು ಭಾರತವನ್ನು ಹೊಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಯಕತ್ವ, ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಯೇ ದೇಶದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲ.
ದೇಶದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಯುವಕರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಾಭ ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡದೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಕಾಪಾಡುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ.





