ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು (ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು) ಬಟ್ಟೆ, ತುಳಸಿ ಎಲೆ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕರಲ್ಲಿ “ದೇವರಿಗೂ ಗ್ರಹಣ ತಗುಲುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೇವರಿಗೆ ಗ್ರಹಣ ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ ಇದು ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ.
ದೇವರಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಮುಚ್ಚುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ :
- ರಾಹು-ಕೇತು ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ : ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಹು-ಕೇತುಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತಾಮಸಿಕ ಅಥವಾ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳು ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯ (ಸಾತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿ) ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ಮುಚ್ಚುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
- ಸೂತಕ ಕಾಲದ ನಿಯಮ : ಗ್ರಹಣದ ಮೊದಲು ಸೂತಕ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 12 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು, ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ 9 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ-ಅಭಿಷೇಕ-ನೈವೇದ್ಯ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದರ್ಶನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಸೂತಕದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ.
- ಶುದ್ಧತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ : ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ತಾಮಸಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯವಾಗದಂತೆ ದರ್ಶನ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ದೇವರಿಗೆ ಗ್ರಹಣ ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ : ದೇವರು ಸರ್ವಶಕ್ತನು, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯು, ಅವನಿಗೆ ಗ್ರಹಣದ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸ್ಥಿರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಭಕ್ತರ ಭಾವನೆಯ ಮೂಲಕ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದರಿಂದ, ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
- ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಂತ್ರ ಜಪ, ಧ್ಯಾನ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಶಿವ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಅಥವಾ ಇಷ್ಟ ದೇವತಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಉಪವಾಸ, ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
- ಗ್ರಹಣದ ನಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ತೆರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದು, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ದರ್ಶನ ತೆರೆದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.