ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಕೆ ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ Instagram Reels, YouTube Shorts ಸೇರಿದಂತೆ ಕಿರು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡವರು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವುದು ಗೊತ್ತಾಗದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿರಂತರ ಶಾರ್ಟ್ ವಿಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮೆದುಳಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಸಂಶೋಧಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಕಿರು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೃತ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಜ್ಞರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ ಇನ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸ್’ ಜರ್ನಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ EEG ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ 56 ಯುವಕರ ಮೇಲೆ ಶಾರ್ಟ್ ವಿಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಶಾರ್ಟ್ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು, ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು, ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಿರು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದೇ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 98,299 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 71 ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ಶಾರ್ಟ್ ವಿಡಿಯೋ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ‘ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡಿದರೆ ಮೆದುಳು ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಶಾರ್ಟ್ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಳಕೆಗೆ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಮಧ್ಯೆ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ನ್ನು ಸೈಲೆಂಟ್ ಮಾಡಿ ದೂರವಿಡುವುದು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನವೂ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು.
ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ರೀಲ್ಸ್ ವೀಕ್ಷಣೆ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸ, ನಿದ್ರೆ, ಓದು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ರೀಲ್ಸ್ಗಿಂತ ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಎಂಬುದು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಶಾರ್ಟ್ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ರೀಲ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೂ ನೇರವಾಗಿ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ರೀಲ್ಸ್ ಬಳಕೆಗೆ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.