ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ತಮ್ಮ 17ನೇ ದಾಖಲೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬಜೆಟ್ಗಳ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯು ಇಂದು (ಶುಕ್ರವಾರ) ಬೆಳಗ್ಗೆ 10.15ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಆಯ-ವ್ಯಯದ ವಿವರಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಲಿವೆ.
ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನ ಮಾರ್ಚ್ 6ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 27ರವರೆಗೆ 14 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು 1995-96ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈವರೆಗೆ 17 ಬಾರಿ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2013-2018ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಈಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅವರ 4ನೇ ಬಜೆಟ್ ಆಗಲಿದೆ.
ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಕಳೆದ ಬಜೆಟ್ (2025-26) ಸುಮಾರು 4.09 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ 4.20 ರಿಂದ 4.50 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ (ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ 4.30 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ GST ತರ್ಕೀಕರಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 12,000-15,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ನಷ್ಟ, ಕೇಂದ್ರದ ಅನುದಾನ ಕಡಿತ, ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವೆಚ್ಚ (ಸುಮಾರು 50,000 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಹೊರೆ (1.1 ರಿಂದ 1.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೊಸ ಸಾಲದ ಸಾಧ್ಯತೆ) ನಡುವೆ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಕಿಡಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಗೂ ಮುನ್ನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಆರ್. ಅಶೋಕ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಸುಮಾರು 1.15 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘೋಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳು :
- ಪಂಚ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ (ಗೃಹ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಶಕ್ತಿ, ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ, ಯುವ ನಿಧಿ, ಅನ್ನ ಭಾಗ್ಯ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಕೆ.
- ರೈತರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ
- ಪಂಜಾಬ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಟೋಲ್ ಫ್ರೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೆಗಾ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆ, ಟನಲ್ ರೋಡ್, ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ರೋಡ್ ವಿಸ್ತರಣೆ
- ಮಹಿಳೆಯರು, ರೈತರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ
- ಸಂಭಾವ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಸೆಸ್, ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ, ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ, ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ತೆರಿಗೆ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಬಜೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಪರ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆದಾಯ-ವೆಚ್ಚ ಸಮತೋಲನ, ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಹೊರೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅವರ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.
