ಬೆಳಗಾವಿ ನವೆಂಬರ್ 15, 2025: ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೂತರಾಮನಹಟ್ಟಿಯ ಕಿತ್ತೂರುರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕಿರು ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ 19 ಜಿಂಕೆಗಳು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಸತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಯು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಅರಣ್ಯ, ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಬಿ. ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಿಂಕೆಗಳು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಲಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದು, ಮೃಗಾಲಯದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ಹರಡದಂತೆ ತಕ್ಷಣದ ಮುಂಜಾಗೃತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿತ್ತೂರುರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕಿರು ಮೃಗಾಲಯವು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೂತರಾಮನಹಟ್ಟಿ ಬಳಿಯ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದಲ್ಲಿ 5 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇದ್ದು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ವಾರದಿಂದ ಈ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ 19 ಜಿಂಕೆಗಳು (ರಾಬರ್ ಮನ್ಕಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗುರ್ ಸೀಸ್) ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸತ್ತಿವೆ. ಮೃಗಾಲಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜಿಂಕೆಗಳು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಉಬ್ಬರ, ಶ್ವಾಸಕಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸತ್ತಿವೆ. ಪೋಸ್ಟ್ಮಾರ್ಟಮ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ತಟ್ಟಿರುವ ಶಂಕೆ ಇದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಾವುಗಳ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಮಾಲೆ ಮಹಾದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷದಿಂದ 5 ಹುಲಿಗಳು ಸತ್ತಿದ್ದವು. ಮಧುಗಿರಿಯ ಮಿಡಿಗೇಶಿಯಲ್ಲಿ 20 ಮೊರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿ 19 ಜಿಂಕೆಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು ಜಾರಿ ಹೊತ್ತಿರುವುದರೂ, ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಎಂದು ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಪ್ತಾಹದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಈ ಸಾವುಗಳು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ ಎಂದು ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ 19 ಜಿಂಕೆಗಳ ಸಾವಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಿ, ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಅಥವಾ ಆಹಾರದಿಂದ ಸೋಂಕು ಬಂದಿದೆಯೇ, ಬೆಕ್ಕು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಹರಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಎಂದು ಸಚಿವ ಖಂಡ್ರೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಕರ ಸೇರಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಿತಿಯು 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೃಗಾಲಯದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ಐಸೋಲೇಷನ್ ವಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಚಿವರು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾವುಗಳು ಆತಂಕದ ವಿಷಯ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಖಂಡ್ರೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಇತರ ಮೃಗಾಲಯಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಿರು ಮೃಗಾಲಯವು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸೀಮಿತ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳಿವೆ. ಮೃಗಾಲಯದ ನೀರಿನ ಮೂಲವು ಕಲುಷಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಾವು. ನಾವು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಮೃಗಾಲಯದ ವೆಟ್ರಿನರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
