ಬೆಂಗಳೂರು: ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ನಾವು ಸುಸ್ತಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತುವಾಗ ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಆಯಾಸವಾಗುವುದು ಸಹಜ ಎಂದು ಅನೇಕರು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಹೃದ್ರೋಗ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ‘ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಟೆಸ್ಟ್’ (Natural Stress Test).
ನಾವು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ದೇಹದ ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೃದಯವು ವೇಗವಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಚೇತರಿಕೆಯ ಸಮಯ (Recovery Time) ದೀರ್ಘವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತ.
ಚೇತರಿಕೆಯ ವೇಗ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ ?
ವೈದ್ಯರು ಇದನ್ನು ‘ಹೃದಯ ಬಡಿತದ ಚೇತರಿಕೆ’ (Heart Rate Recovery) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ ನಿಂತ ನಂತರ ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಚೇತರಿಕೆಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ಅಪಧಮನಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಹೃದಯ ಸ್ನಾಯುಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಗಂಭೀರ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು.
ಯಾವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು?
ಕೇವಲ ಒಂದು ಫ್ಲೋರ್ ಹತ್ತುವುದರಲ್ಲೇ ಸುಸ್ತಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ನೀವು ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು:
-
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ: ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ ನಿಂತು ಹಲವಾರು ನಿಮಿಷಗಳಾದರೂ ಉಸಿರಾಟ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ.
-
ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿತ: ಹತ್ತುವಾಗ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿದ ನಂತರ ಎದೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದ ಅನುಭವವಾಗುವುದು.
-
ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ: ಹತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಅಥವಾ ಹಠಾತ್ ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
-
ತೀವ್ರ ಆಯಾಸ: ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಸುಸ್ತಾಗುವುದು.
ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು
ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಆದರೆ, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತುವಾಗ ಅತಿಯಾದ ಆಯಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ದಣಿವು ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹೃದಯಾಘಾತ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೆನಪಿಡಿ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ನೀಡುವ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಸೂಚನೆಗಳೇ ಜೀವ ರಕ್ಷಕವಾಗಬಲ್ಲವು.
