ಇರಾನ್ ತೈಲ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಡಿಲಿಕೆ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂಪರ್ ಲಾಭ

ನವದೆಹಲಿ: ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಇರಾನ್‌ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರವಾನಗಿ (General License) ನೀಡಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 60 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವ ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಇರಾನ್ ಮತ್ತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತೈಲ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಲಾಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

2018ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಮರುಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಭಾರತವು ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಖರೀದಿದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಡಿಲಿಕೆಯಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಆಮದು ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಜೊತೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ತಗ್ಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ನೌಕಾಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಬದ್ಧತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ತೈಲ ಆಮದುಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಭಾರತದ ನೀತಿಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ನೀಡಬಹುದು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕ ನೀಡಿರುವ ಅನುಮತಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 60 ದಿನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ–ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಸಡಿಲಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ತೈಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಡಿಲಿಕೆ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಆಮದು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.