ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಕಾಯಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ನಿಷೇಧ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಹಾಗೂ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ (Income Tax Department) ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಕಠಿಣ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ಬಿಐ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಪರವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ, ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾದ ಆರ್ಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ವರ್ಚುವಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಸ್ತಿಗಳು ಭಾರತದಂತಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಟೇಬಲ್ಕಾಯಿನ್ಗಳು ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆ, ವಿತ್ತೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬಾರದು. ಇದರಿಂದ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳು ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರಿಪ್ಟೋವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಜನರಲ್ಲಿ ಅದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಹೇಳಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ವಿದೇಶಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಆಫ್ಶೋರ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ, ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಡ್ರಗ್ಸ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುವಂತಹ ಅಪಾಯಗಳೂ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.9 ಕೋಟಿ ಜನರು ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 2.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ಗ್ರೇ ಏರಿಯಾ’ಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ.
2020ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ ಆರ್ಬಿಐ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ 30 ಶೇಕಡಾ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ 1 ಶೇಕಡಾ ಟಿಡಿಎಸ್ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದಿತು. ಆದರೂ ಆರ್ಬಿಐ ತನ್ನ ನಿಲುವು ಬದಲಿಸದೆ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವೇ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ (e-Rupee) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ ಹಾಗೂ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬುದು ದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.