ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಭಗವಾನನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸೂರ್ಯದೇವನು ಜನಿಸಿದ ಪುಣ್ಯದಿನವನ್ನೇ ನಾವು ರಥಸಪ್ತಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಸಪ್ತಾಶ್ವಗಳ (ಏಳು ಕುದುರೆಗಳ) ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಉತ್ತರಾಯಣದ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಕಾಲವಿದು. ಈ ದಿನವನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಜಯಂತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ದಿನ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ಜಪಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಜನ್ಮ ಜನ್ಮಾಂತರದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಆಚರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳು
ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕ ಪತ್ರಗಳನ್ನು (ಎಕ್ಕದ ಎಲೆ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ.
-
ಅರ್ಘ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ: ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಫಲದಾಯಕ.
-
ಮಂತ್ರ ಪಠನೆ: ಈ ದಿನದಂದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುವುದು ಮಂಗಳಕರ:
-
“ಓಂ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣಾಯ ನಮಃ”
-
“ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯಂ ಸ್ತೋತ್ರ” – ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಶತ್ರು ನಾಶ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
-
“ಜಪಾ ಕುಸುಮ ಸಂಕಾಶಂ ಕಾಶ್ಯಪೇಯಂ ಮಹಾದ್ಯುತಿಂ…” ಶ್ಲೋಕವು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.
-
-
ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ: ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದ್ವಾದಶ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಈ ದಿನದ ವಿಶೇಷ.
ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಬಡವರಿಗೆ ಆಹಾರ, ಬಟ್ಟೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದನು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪಾಂಡವರು ವನವಾಸದ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ರಥಸಪ್ತಮಿಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದ್ದರು.
ಸೂರ್ಯನು ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ. ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಆರೋಗ್ಯಂ ಭಾಸ್ಕರಾದಿಚ್ಛೇತ್ ಅಂದರೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದಲೇ ಬಯಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಯು ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ದೂರ ಮಾಡಲಿ. ಈ ರಥಸಪ್ತಮಿಯು ಎಲ್ಲರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ತರಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸೋಣ.