ಬೆಂಗಳೂರು: ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನವಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಮನೆಗಳು, ಕಚೇರಿಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದ್ದು, ಇದು ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಹಾ ನವಮಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧನಕ್ಕೂ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಳು. ಈ ಸಂಹಾರದ ನಂತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು.
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರಾಮನು ರಾವಣನ ವಧಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಆಯುಧಗಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಈ ದಿನ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಯುಧಗಳು ಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಈ ಪೂಜೆಯು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಖಾತೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯುವ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು
ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ತ್ರ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಗೆ ಮುನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ. ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ, ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ. ಆಯುಧಗಳು ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ. ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ. ದುರ್ಗಾ ದೇವಿ, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ. ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಧೂಪ ದೀಪ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ. ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ಹೂಮಾಲೆ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ.
ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ತೆಗೆಯಲು ವಾಹನದ ಮುಂದೆ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಅಥವಾ ನಿಂಬೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಸೈನಿಕರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು, ವೈದ್ಯರು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಿಸಿ. ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ.
ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ
2025ರ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಗೆ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2:09ರಿಂದ 2:57ರವರೆಗೆ ಇದೆ. ನವಮಿ ತಿಥಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರ ಸಂಜೆ 6:06ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರ ಸಂಜೆ 7:01ರವರೆಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಜಯ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇದು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ವಿಜಯದ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.