ನವದೆಹಲಿ: ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಜಗತ್ತಿನ ದೈತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಅಮೆಜಾನ್, ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೀಶೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 13 ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ, ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಾಕಿ-ಟಾಕಿಗಳನ್ನು (Walkie-Talkies) ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA) ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಾಕಿ-ಟಾಕಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಹಲವು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ತಾಣಗಳು ಪರವಾನಗಿ (ಲೈಸೆಸ್) ಇಲ್ಲದ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ತರಂಗಾಂತರ (Frequency) ಮೀರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಾಕಿ-ಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ CCPA ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನಿಧಿ ಖರೆ ಅವರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು.
ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಂಡ ?
ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಎಂಟು ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 44 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಅಮೆಜಾನ್, ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್, ಮೀಶೋ ಮತ್ತು ಮೆಟಾ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಸ್ (ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಪ್ಲೇಸ್) ಗಳಿಗೆ ತಲಾ 10 ಲಕ್ಷ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಿಯೋ ಮಾರ್ಟ್, ಚಿಮಿಯಾ, ಟಾಕ್ ಪ್ರೊ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಕಾನ್ ಟಾಯ್ಸಗೆ ತಲಾ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ಇಂಡಿಯಾಮಾರ್ಟ್, ವರ್ದಾನ್ಮಾರ್ಟ್, ಕೃಷ್ಣ ಮಾರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 13 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮೀಶೋ, ಮೆಟಾ ಮತ್ತು ಜಿಯೋ ಮಾರ್ಟ್ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದಂಡ ಪಾವತಿಸಿದ್ದು, ಉಳಿದವರಿಂದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ದಂಡ ಪಾವತಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೆಲಿಕಾಂ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪರವಾನಗಿ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಕೇವಲ 446.0 – 446.2 MHz ಬ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪಿಎಂಆರ್ (Personal Mobile Radio) ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಕಿ-ಟಾಕಿಗಳು ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ಚಾನಲ್ಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಹಜ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು CCPA ಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದೆ.