ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೀವ್-ಇನ್ ರಿಲೇಷನ್ಶಿಪ್ಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ನಗರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಳ್ಳಿಗಳವರೆಗೆ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವುದು, ದೈಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುರಿದುಬಿದ್ದಾಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮದುವೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚೈತಾಲಿ ಚಟರ್ಜಿ ದಾಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಸುಮಾರು 5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯಂತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದ ಜೋಡಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ‘ಒಪ್ಪಿಗೆಯುಳ್ಳದ್ದು’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮದುವೆ ಭರವಸೆ ಭಂಗಗೊಂಡ ನಂತರದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಆರೋಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು 2017ರಿಂದ 2022ರವರೆಗೆ ಯುವಕನೊಂದಿಗೆ ಲೀವ್-ಇನ್ ರಿಲೇಷನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಹೋಟೆಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು, ದೈಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ನಡೆದಿದ್ದು, ನಂತರ ಯುವಕ ಮದುವೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದಾಗ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಗರ್ಭಪಾತ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಬಲವಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಆದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರವೆಂದು ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗದು.
- ಮದುವೆ ಭರವಸೆಯು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಸ್ ಸಮ್ಮತಿ ಅಸಿಂಧುವಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರದ ಭಂಗವಲ್ಲ.
- 5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಮೋಸದ ಉದ್ದೇಶ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
- ಗರ್ಭಪಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಸ್ವಯಂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ದಾಖಲೆ ಇದ್ದು, ಯುವಕ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಆಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
- ಸಂಬಂಧ ಮುರಿದ ನಂತರ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಆರೋಪ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನಿನ ದುರ್ಬಳಕೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಯುವಕನ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಲೀವ್-ಇನ್ ರಿಲೇಷನ್ಶಿಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಆಗಿದೆ.
ಇದು ವಯಸ್ಕರ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಬಲವಂತ, ಮೋಸ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.