ಮೈಸೂರು: ನಾಡಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈಭವದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಹಾನವಮಿಯ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರಾದ ಯದುವೀರ್ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಾ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅರಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟದ ಕತ್ತಿ, ಈಟಿ, ಗುರಾಣಿ, ಧನುರ್ಬಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ದಸರಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಶಕ್ತಿ, ಸಾಹಸ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ರಾಜವಂಶಸ್ಥರು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳು ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿವೆ..
ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಂಡಿ ಹೋಮ, ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ಮಹಾನವಮಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡವು. ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣ, ನಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಗಾಗಿ ಚಂಡಿ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಒಳಿತಿನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ನವರಾತ್ರಿ ಹಾಗೂ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.
ಖಾಸಾ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ‘ಎಣ್ಣೆ ಶಾಸ್ತ್ರ’, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ
ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಖಾಸಾ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ‘ಎಣ್ಣೆ ಶಾಸ್ತ್ರ’ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಬಳಿಕ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಧಗಳಾದ ಪಟ್ಟದ ಕತ್ತಿ, ಈಟಿ, ಗುರಾಣಿ ಮತ್ತು ಧನುರ್ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಂಬಾವಿಲಾಸ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಅರಮನೆಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಡೆಯರ್ ಕುಟುಂಬದವರು ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ರಾಜವಂಶಸ್ಥ ಯದುವೀರ್ ಕೃಷ್ಣದತ್ತ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಖಾಸಾ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ರಾಜಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ ಸಾಧನಗಳಾಗಿರದೆ, ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಾನವಮಿಯಂದು ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.
ಯದುವೀರ್ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತ್ರಿಷಿಕಾ ಕುಮಾರಿ ಒಡೆಯರ್ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯ ಬಳಿಕ ಪಟ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ
ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಪಟ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವ. ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟದ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಹಸು ಮತ್ತು ಒಂಟೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಅರಮನೆಯ ಸವಾರಿ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು. ಪಟ್ಟದ ಹಸು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸವಾರಿ ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಪಟ್ಟದ ಆನೆ ಏಕಲವ್ಯನನ್ನು ಆನೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿ ಕರೆತಂದು ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪಟ್ಟದ ಆನೆ, ಪಟ್ಟದ ಕುದುರೆ, ಪಟ್ಟದ ಹಸು ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟದ ಒಂಟೆಗೆ ಧೂಪ-ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅರಮನೆಯ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೂಜೆಯೂ ಮಹಾನವಮಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡಿತು.
ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ವೈಭವ ಸಾರಿದ ಮಹಾನವಮಿ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಅರಮನೆಯ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯು ರಾಜವಂಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ, ಮಹಾನವಮಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿತು.