ಬೆಂಗಳೂರು: ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಲಯವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೆರೆಗಳ ಬಫರ್ ವಲಯ (ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ) ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಅಧಿಕೃತ ಮುದ್ರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕೆರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಅಧಿನಿಯಮ 2025ಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಂಕಿತ ಹಾಕಿದ್ದು, ಈ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಪತ್ರದಲ್ಲಿ (Gazette) ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಕೆರೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ.
ಬಫರ್ ವಲಯದ ಹೊಸ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆರೆಗಳ ಗಾತ್ರ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ 30 ಮೀಟರ್ವರೆಗೆ ಬಫರ್ ವಲಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆರೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಫರ್ ವಲಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ:
| ಕೆರೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | ಹೊಸ ಬಫರ್ ವಲಯ (Buffer Zone) |
| 0.05 ರಿಂದ 0.10 ಗುಂಟೆವರೆಗೆ | 1 ಮೀಟರ್ |
| 0.10 ಗುಂಟೆಯಿಂದ 1 ಎಕರೆವರೆಗೆ | 3 ಮೀಟರ್ |
| 1 ಎಕರೆಯಿಂದ 10 ಎಕರೆವರೆಗೆ | 6 ಮೀಟರ್ |
| 10 ಎಕರೆಯಿಂದ 25 ಎಕರೆವರೆಗೆ | 12 ಮೀಟರ್ |
| 25 ಎಕರೆಯಿಂದ 100 ಎಕರೆವರೆಗೆ | 24 ಮೀಟರ್ |
| 100 ಎಕರೆಗಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು | 30 ಮೀಟರ್ |
ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು
ಹೊಸ ನಿಯಮದಂತೆ, ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಡುವ ಬದಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
-
ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.
-
ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಪೈಪ್ಲೈನ್ಗಳು.
-
ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳ ಆಧಾರ ಪೀಠಗಳು ಹಾಗೂ ಹೈಟೆನ್ಷನ್ ಗೋಪುರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
-
ಕೆರೆ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಗರಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು.
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತುಗಳು
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆರೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸುವ ಮುನ್ನ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು:
-
ಕೆರೆಯ ಮೂಲ ನೀರಿನ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಗ್ಗಬಾರದು.
-
ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಹೊರಹರಿವಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು.
-
ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರಬೇಕು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಂಕಿತ
ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮಂಡಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಕೆರೆಗಳ ಒತ್ತುವರಿಗೆ ಇದು ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕದಿಂದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಸುಗಮ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಈಗ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಮೀನು ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ನಿರಾಳ ತಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಗೆ ಪೂರಕವಾಗಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.