ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 5, 2026 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಕಮಾಡಿಟೀಸ್ ಆಕ್ಟ್ (ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶವು ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಆದೇಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲದಿಂದಾಗಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವೇನು ?
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಿಫೈನರಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬುಟೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ.
ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ
ಪ್ರೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬುಟೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಕೈಲೇಟ್, ಪ್ರೊಪಿಲೀನ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ರಬ್ಬರ್ ಮುಂತಾದವು ಈ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಉಪ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿತ್ತು.
ಆದೇಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ
ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬುಟೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗಳನ್ನ ಎಲ್ಪಿಜಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡವು. ಎಲ್ಪಿಜಿ ಎಂದರೆ ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎರಡೂ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅನಿಲ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದೆ.
ಈ ಗೊಂದಲದಿಂದಾಗಿ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು (ಒಎಂಸಿಗಳು) ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ತಿನಿಸು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 33-34 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದರೆ 5-6 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ 20-25 ದಿನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಖತಾರ್, ಯುಎಇ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತವು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಅಗತ್ಯ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಆದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎರಡೂ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಎಲ್ಪಿಜಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಚ್ಚುವ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದರೆ ಸುಮಾರು 5-6 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎರಡೂ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಅನಿಲ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ತುರ್ತು ಸಭೆ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಮುಚ್ಚುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.