ಮಾನವನ ದೇಹವು ಅದ್ಭುತವಾದ ಯಂತ್ರವಿದ್ದಂತೆ. ಈ ಯಂತ್ರವು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇವು ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಚಯಾಪಚಯ (Metabolism), ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಈ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾದಾಗ ಅದು ಇಡೀ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ನೀಡುವ ಈ ಕೆಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ.
1. ಅನಿಯಮಿತ ಋತುಚಕ್ರ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಸ್ಯೆ. ಈಸ್ಟೋಜೆನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಜೆಸ್ಟರಾನ್ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಏರಿಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಮುಟ್ಟು ತಪ್ಪುವುದು, ಅತಿಯಾದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅಥವಾ ಅನಿಯಮಿತ ಋತುಚಕ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಂದೆ ಪಿಸಿಓಎಸ್ (PCOS) ನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು.
2. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಮೊಡವೆ
ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಹಾರ್ಮೋನ್ (Androgens) ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಮುಖ, ಗಲ್ಲ ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಕೂದಲು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಠಾತ್ ಮೊಡವೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವುದು ಹಾರ್ಮೋನ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.
3. ವಿವರಿಸಲಾಗದ ತೂಕ ಬದಲಾವಣೆ
ನೀವು ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೂ ತೂಕ ಹಠಾತ್ತನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು. ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಅಸಮತೋಲನ ಕೂಡ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಶೇಖರಣೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಕೂದಲು ಉದುರುವುದು
ಕೂದಲು ತೆಳುವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಉದುರುವುದು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಏರುಪೇರಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ನಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವುದು, ವಿಪರೀತ ಬೆವರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದಿನವಿಡೀ ಸುಸ್ತು ಅನುಭವಿಸುವುದು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
5. ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ
ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟಾಗುವುದು, ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆಯ ಭಾವನೆ ಕಾಡುವುದು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಕೂಡ ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು.
ಪರಿಹಾರವೇನು ?
ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ನಿರಂತರ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಮುಕ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿ ಅಗತ್ಯ. ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.