ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರ ಮುಂಜಾನೆ 2.55ಕ್ಕೆ ಉಡಾಯಿಸಲಾದ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 ರಾಕೆಟ್, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ EOS-05 ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಬ್-ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್ಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 18 ನಿಮಿಷಗಳ ಬಳಿಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
EOS-05 ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಕಕ್ಷೆಯ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಲಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 36,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾದುಹೋಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ EOS-05 ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇಡಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೃಷಿ, ಹವಾಮಾನ ಅಧ್ಯಯನ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲಿವೆ. ಪ್ರವಾಹ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಭೂಕುಸಿತ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಇಸ್ರೋದ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಪೇಲೋಡ್ ಸಾಧನೆ
EOS-05 ಉಪಗ್ರಹದ ತೂಕ ಸುಮಾರು 2,367 ಕೆ.ಜಿ. ಆಗಿದ್ದು, ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ಮೂಲಕ ಉಡಾಯಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಉಪಗ್ರಹ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. GSLV-F17 ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ಸರಣಿಯ 19ನೇ ಹಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರಾಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲಿನ ಹಂತವೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
2021ರ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉತ್ತರ
ಈ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ GSLV-F10 ಮೂಲಕ EOS-03 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಅಸಹಜತೆಯಿಂದ ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಳಿಕ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಹಂತದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದೀಗ GSLV-F17 ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿರುವುದು ಇಸ್ರೋದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ನೀಡಿದೆ.
EOS-05 ಅನ್ನು ಸಬ್-GTO ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹವು ತನ್ನದೇ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಅಂತಿಮ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಏರಲಿದೆ.