ಸುಮಾರು ಏಳು ತಿಂಗಳ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಿಷನ್ಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 2.55ಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ GSLV-F17 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ EOS-05 ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಮಿಷನ್ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
EOS-05 ಉಪಗ್ರಹದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?
EOS-05 ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹ ಮಿಷನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 36 ಸಾವಿರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಪರಿಸರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಜನವರಿ 12ರ ಮಿಷನ್ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು
2026ರ ಜನವರಿ 12ರಂದು ಇಸ್ರೋ PSLV-C62/IOS-N1 ಮಿಷನ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಕೆಟ್ನ PS3 ಹಂತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಾಮ ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ವೈಫಲ್ಯದ ಬಳಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇಸ್ರೋ ವಿವರವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿತು.
ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಮುಖ ಉಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ತಿಂಗಳ ವಿರಾಮ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದೀಗ EOS-05 ಮಿಷನ್ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಉಡಾವಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಿಕೋಪ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನೆರವು
EOS-05ನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ದತ್ತಾಂಶ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಜನರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆಯಾಗಬಹುದು.
ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಉಪಯುಕ್ತ
ಪ್ರವಾಹ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಚಂಡಮಾರುತ ಹಾಗೂ ಭೂಕುಸಿತದಂತಹ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ EOS-05ನಂತಹ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಹತ್ವದ ನೆರವು ನೀಡಬಲ್ಲವು. ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಇದರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಪರಿಹಾರ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರ EOS-05 ಉಡಾವಣೆ ಇಸ್ರೋಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.