ನವದೆಹಲಿ: ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಬೇಗನೇ ಕೊಳೆಯಾಗುವ ಪೇಪರ್ ನೋಟುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ‘ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ನೋಟುಗಳನ್ನು’ ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.
ಏನಿದು ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟು? ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು?
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನೋಟುಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪೇಪರ್ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಅಪಾರ.
• ದೀರ್ಘ ಬಾಳಿಕೆ: ಈ ನೋಟುಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೇಪರ್ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಇವು ಕನಿಷ್ಠ 3 ರಿಂದ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.
• ಜಲ ಮತ್ತು ಧೂಳು ನಿರೋಧಕ: ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೂ ಇವು ಒದ್ದೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಧೂಳು ಮತ್ತು ಜಿಡ್ಡನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ಇವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕಳ್ಳನೋಟುಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್: ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಿಂಡೋಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ಖೋಟಾ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ
ಭಾರತದ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಬ್ರಿಟನ್ (ಯುಕೆಯ ಪೌಂಡ್ ನೋಟುಗಳು), ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ದೇಶಗಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಮನಿಸಿಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತರಲು ಆರ್ಬಿಐ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ನಡೆ ಏನು?
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಆರ್ಬಿಐ ನಡುವೆ ಈ ಕುರಿತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಹಾಗೂ ಬೇಗನೇ ಹಾಳಾಗುವ ₹10 ಅಥವಾ ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರೆ, ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಹರಿದ ನೋಟುಗಳ ಕಿರಿಕಿರಿ ತಪ್ಪಲಿದೆ.