ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ: ಮದುವೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಏಕೆ ಹಿಂದೇಟು?

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಲೋಚನೆ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಇದೀಗ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕಡ್ಡಾಯಕ್ಕಿಂತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಕಚೇರಿ (NSO) ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣ 2011ರಲ್ಲಿ ಶೇ.13.5ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, 2021ರಲ್ಲಿ ಶೇ.19.9ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಲವರು ಮದುವೆಯಾಗದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ

ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಗೂ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ (AISHE) 2021-22ರ ಪ್ರಕಾರ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 1.57 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2.07 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಶೇ.22.9ರಿಂದ ಶೇ.28.5ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಲು ನೆರವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗಾತಿ ಎಷ್ಟು ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು

ಮಹಿಳೆಯರ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದೂ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 20ರಿಂದ 49 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 1992-93ರಲ್ಲಿ 16.2 ವರ್ಷವಿದ್ದರೆ, 2019-21ರಲ್ಲಿ 19.2 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮದುವೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.

ಒಂಟಿ ಜೀವನದತ್ತ ಒಲವು

ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ತಮ್ಮ ಸಮಯ, ಹಣ, ಮನೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಲು ಅವರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರರ್ಥ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಸಂಗಾತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ.

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

 ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮದುವೆ ಯಾವಾಗ, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.