ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿನರಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (NMDC) ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ (Retrospective) ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ಮಸೂದೆಯಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹15,785.72 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸಂಸ್ಥೆ ಷೇರುಪೇಟೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ (MMDR) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸಿರುವ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ಮಸೂದೆ ಎನ್ಎಂಡಿಸಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಎನ್ಎಂಡಿಸಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಸೂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಜಾರಿಯಾದರೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ₹15,785.72 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಈಗಲೇ ಖಚಿತ ಬಾಕಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, Contingent Liability (ಸಂಭಾವ್ಯ ಬಾಧ್ಯತೆ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ, ಮಸೂದೆ ಇನ್ನೂ ಶಾಸನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅನುಮೋದನೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರ–ಉದ್ಯಮ ವಲಯದ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಕಾನೂನು ರೂಪುರೇಷೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಂತರವೇ ನಿಖರ ಹಣಕಾಸು ಹೊರೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ 2024ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು. Mineral Area Development Authority vs Steel Authority of India ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಅದರ ಬಳಿಕ ಆಗಸ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2005ರಿಂದ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗಿ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಗಣಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಬಾಕಿಯನ್ನು 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, 2026ರಿಂದ ಪಾವತಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಸೂದೆ ಇದೇ ತೀರ್ಪಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಗಣಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಎನ್ಎಂಡಿಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹಣಕಾಸು ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಗಮನ ಈ ಮಸೂದೆಯತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದೆ.