ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕೇಂದ್ರದ (KSNDMC) ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾ 32 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಮುಂಗಾರು ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಬರದ ಕಡೆಗೆ ದೂಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಯಕ್ಷ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಳೆಯ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ
ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಕೇರಳ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತಾದರೂ, ಜೂನ್ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ದಿಢೀರನೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.
- ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊರತೆ: ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ ಜೂನ್ 24 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶೇ. 32 ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ: ಮಳೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಪಡೆಯುವ ಈ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಶೇ. 59 ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
- ಬೆಂಗಳೂರು ವಿನಾಯಿತಿ: ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 24 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ನೆರವಾಗಿಲ್ಲ.
- ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಮೇಲಿನ ತೀವ್ರ ಹೊಡೆತ
ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದ ಚುರುಕುತನ ನೋಡಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದ ರೈತರಿಗೆ ಈಗ ತೀವ್ರ ನಿರಾಶೆಯಾಗಿದೆ.
- ಕುಂಠಿತಗೊಂಡ ಬಿತ್ತನೆ: ರಾಜ್ಯದ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಒಟ್ಟು ಬಿತ್ತನೆ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
- ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ಮೊಳಕೆಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಮಳೆಯನ್ನು ನಂಬಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಲಗುಂದ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಒಣಗುತ್ತಿವೆ.
- ಕಾಲಾವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯ: ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆಗಳಾದ ಭತ್ತ, ಜೋಳ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡ್ಲೆ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಜುಲೈ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವೇ ಅಂತಿಮ ಗಡುವಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಕೃಷಿ ಜಿಡಿಪಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವ ಭೀತಿ ಇದೆ.
- ಜಲಾಶಯಗಳ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.
- ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿತ: ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ 14 ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೇವಲ ಶೇ. 23 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರಿದೆ. ಕೆಆರ್ಎಸ್, ಕಬಿನಿ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ಕಂಟಕ ತರಲಿದೆ.
- ಎಲ್ ನಿನೋ ಶಾಪ: ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಎಲ್ ನಿನೋ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಭಾವವೇ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಮುಂಗಾರು ಮೋಡಗಳು ಚದುರಿಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
- ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಕಾದಿದೆಯೇ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಬರಗಾಲದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು “ಭೀಕರ ಬರ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದವರೆಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
- ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ: ಐಎಂಡಿ (IMD) ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮರುಸಂಘಟಿತಗೊಂಡು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕರಾವಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಆರೆಂಜ್ ಅಲರ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಆದರೂ ಆತಂಕ ಏಕೆ?: ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಶೇ. 32 ರಷ್ಟು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ. ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಳೆ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಬರದ ಛಾಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರಾಗಿಲ್ಲ.
- ಸರ್ಕಾರದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳು
ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಉಪಸಮಿತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತುರ್ತು ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಕ್ರಿಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆಯೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ:
- ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆ ಯೋಜನೆ: ಮಳೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಡವಾದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಸಾಮೆ, ನವಣೆ ಮುಂತಾದ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು, ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಸಜ್ಜಾಗಬೇಕು.
- ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯಂತಹ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಅಭಾವ ತಲೆದೋರಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
- ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀರಾವರಿ: ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರನ್ನು ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತಿರುವ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮಂದಗತಿ ಅನುಭವಿಸಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇರುವುದು ಸಣ್ಣ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಮುಂಬರುವ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಮಳೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯೇ ರಾಜ್ಯ ಬರದ ದವಡೆಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಪಾರಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಿತಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.